«Καυτά» θέματα σε προεκλογικές από το 1959-2018


Κάθε εκλογική διαμάχη-αναμέτρηση και κάθε προεκλογική περίοδος έχει τα καυτά ζητήματα τα οποία απασχολούν και αποτελούν το επίκεντρο των συζητήσεων τόσο στο δημόσιο διάλογο όσο και στα πηγαδάκια. Η Κυπριακή Δημοκρατίας, παρά το ότι δεν έχει να επιδείξει υπεράριθμες εκλογικές αναμετρήσεις, ωστόσο έχει ουσιαστικά ζητήματα τα οποία πολλές φορές ξεχνάμε εύκολα και άλλες επιλέγουμε να ξεχνάμε. 

Ας θυμηθούμε λοιπόν μερικά από τα φλέγοντα ζητήματα των κυπριακών εκλογικών αναμετρήσεων για την Προεδρία της Δημοκρατίας: 

Πρώτη εκλογική αναμέτρηση 1959 

Αμέσως μετά τον αγώνα της ΕΟΚΑ, εν μέσω ενός εξαιρετικά έντονου κλίματος διεξήχθη η πρώτη εκλογική αναμέτρησημεταξύ Μακαρίου και Ιωάννη Κληρίδη. Ο Ιωάννης Κληρίδης ήταν ο πατέρας του Γλαύκου Κληρίδη. Το πιο ουσιαστικό στοιχείο της εκλογικής αυτής αναμέτρησης, ήταν ότι ο Γλαύκος Κληρίδης δεν στήριξε τον ίδιο του τον πατέρα και στήριξε Μακάριο στις εκλογές. Κατηγορήθηκε μάλιστα γι΄αυτό, καθώς κάποιοι το θεώρησαν ασέβεια προς τα Θεία. Ο Κληρίδης στις επικρίσεις απαντούσε με το ρητό «πατρός τε και μητρός τε και των άλλων προγόνων απάντων τιμιότερονεστίν η Πατρίς, και σεμνώτερον και αγιώτερον».

1968 – Βασικό θέμα συζήτησης η Ένωση με την Ελλάδα

Μετά τις διακοινοτικές ταραχές του 1963-64 σε ένα κλίμα που μύριζε μπαρούτι η προεκλογική εκστρατεία δεν θα μπορούσε παρά να χαρακτηριστεί από το ζήτημα της Ένωσης Κύπρου και Ελλάδας. Υποψήφιοι ήταν ο Μακάριος και ο Τάκης Ευδόκας. Τον Μακάριο τον στήριζαν αγωνιστές που δεν αντιδρούσαν έντονα κατά της Συμφωνίας Ζυρίχης(Πατριωτικό Μέτωπο) όπως επίσης και το ΑΚΕΛ. Ο Τάκης Ευδόκας έθεσε υποψηφιότητα υποστηριζόμενος από τους Ενωτικούς. Η Προεκλογική στιγματίστηκε από επεισόδια μεταξύ των υποστηρικτών των δυο πλευρών. 

Οι υποστηρικτές του Μακαρίου, λόγω των θέσεων του Ευδόκα, υπήρξαν περιπτώσεις που του έριχναν ακόμα και γιαούρτια και λεμόνια και όχι μόνο. 

Η νίκη του Μακάριου, ήταν συντριπτική με ποσοστό 96,26% έναντι 3,74% του Τάκη Ευδόκα. Κάπου εδώ σταμάτησε και η όποια επιδίωξη για Ένωση με την Ελλάδα. 

Το 1977 και μετά το θάνατο Μακαρίου τα ηνία ανέλαβε ο Σπύρος Κυπριανού του οποίου η θητεία ανανεώθηκε για 5 χρόνια το 1978, καθώς δεν υπήρχε ανθυποψήφιος για να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας. Η περίοδος αυτή στιγματίστηκε από την απαγωγή του γιού του Σπύρου Κυπριανού, Αχιλλέα. Ο Γλαύκος Κληρίδης ο οποίος είχε πρόθεση να διεκδικήσει, απέσυρε το ενδιαφέρον του και έτσι την Προεδρία ανέλαβε ο κ. Κυπριανού. 

Με τα σημάδια ακόμα πολύ νωπά από το πραξικόπημα και την εισβολή με χιλιάδες πρόσφυγες, το κύριο ζήτημα που μονοπωλούσε το ενδιαφέρον εκείνη την περίοδο, δεν ήταν άλλο από το εθνικό πρόβλημα του Κυπριακού, την αξιοπρεπεή διαβίωση των προσφύγων και την οικονομική επιβίωση του κράτους. 

Δεύτερη θητεία για τον Κυπριανού 1983-1988

Το 1983, ο Σπύρος Κυπριανού τον οποίο στήριξαν ΔΗΚΟ και ΑΚΕΛ, με το περιβόητο "Μίνιμουμ πρόγραμμα", επανεξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας με ποσοστό 56,54% έναντι 33,93% του Γλαύκου Κληρίδη και 9,53% του Βάσου Λυσσαρίδη. 

Έντονο το παρασκήνιο σε αυτή την προεκλογική περίοδο καθώς η σύμπραξη ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ, θορύβησε ακόμα και τον Ανδρέα Πανανδρέου. Κύρια ζητήματα συζήτησης, το "Μίνιμουμ Πρόγραμμα" της δημοκρατικής συνεργασίας ΑΚΕΛ-ΔΗΚΟ, το περιβόητο ζήτημα με την διαχείριση των τεθωρακισμένων Κάσκαβελ, ένα θέμα που κυριάρχησε στον Τύπο τότε και μάλιστα άφησε πίσω του τη θρυλική φράση από τον Κυπριανού "Τα τάνκς τζαι τα τανκς τζαι τα τανκς", φράση που παραφρασμένη φυσικά και χιουμοριστικά διαμορφωμένη την είδαμε αργότερα ακόμα και σε κυπριακές τηλεοπτικές σειρές. 

Κύριο θέμα επίσης το σκάνδαλο ΞΕΚΤΕ γύρω από την κατασκευή του δρόμου Λευκωσίας – Λεμεσού. 

Εκλογές 1988- Βασιλείου στο πηδάλιο 

Ανανέωση, εκσυγχρονισμός, δημοκρατία, οικονομία, ανάπτυξη ήταν μερικά από τα κυριότερα θέματα συζήτησης εκείνης της περιόδου. Βασικό επίσης χαρακτηριστικό, η επιμονή Βασιλείου στην γρήγορη επίλυση του Κυπριακού, καθώς θεωρούσε ότι ο χρόνος περνούσε με αρνητικό πρόσημο για τον τόπο. Ο Γλαύκος Κληρίδης από την άλλη μιλούσε για εθνική συμφιλίωση και σωτηρία της Κύπρου από τους Τούρκους κατακτητές. 

Στο επίκεντρο η Οικονομία και οι συζητήσεις ποιος θα ήταν ο πιο σωστός τρόπος να γίνει η διαχείριση, καθώς λίγο πολύ το προσφυγικό και τα άλλα ζητήματα είχαν επιλυθεί και είχε φτάσει η στιγμή να γίνει το βήμα προς την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό. Μπήκαν πλέον στη δημόσια συζήτηση ζητήματα όπως η εσωτερική διακυβέρνηση, η τοπική αυτοδιοίκηση, οι δήμοι κτλ. 

Εκλογές 1993-Γλαύκος Κληρίδης

Σύμπραξη ΔΗΚΟ-ΔΗΣΥ στο δεύτερο γύρο των εκλογών και εκλογή Γλαύκου Κληρίδη. Η σύμπραξη έγινε με στόχο να μην εκλεγεί και πάλι ο Γιώργος Βασιλείου. Βασικό θέμα συζήτησης η δέσμη ιδεών Γκάλι και η διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού. Υποψήφιος στον πρώτο γύρο και ο Πασχάλης Πασχαλίδης τον οποίον αρχικά στήριξαν ΕΔΕΚ και ΔΗΚΟ, αλλά δεν πέρασε στο δεύτερο γύρο. 

Ο Γλαύκος Κληρίδης για μεγάλο χρονικό διάστημα της διακυβέρνησης Βασιλείου καθησύχαζε ότι «η πολιτική Βασιλείου είναι πολιτική Κληρίδη», μιλώντας φυσικά για τη δέσμη ιδεών Γκάλι. Διαφοροποίησε τη στάση του μερικούς μήνες πρις τις εκλογές, κέρδισε την στήριξη του ΔΗΚΟ στο δεύτερο γύρο των εκλογών με συμφωνία ενταφιασμού ουσιαστικά της δέσμης ιδεών Γκάλι. 

Έγγραφο συγκλίσεων αποκλίσεων επί των ιδεών Γκάλι το οποίο και διέρρευσε την προεκλογική περίοδο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις τότε δημόσιες συζητήσεις. 

Εκλογές 1998-Γλαύκος Κληρίδης

Η συνεργασία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ έσπασε λόγω δυσαρέσκειας του Σπύρου Κυπριανού από τη στάση Γλαύκου Κληρίδη. Στις εκλογές κατά τις οποίες ο Γλαύκος Κληρίδης επαναδιεκδικούσε την Προεδρία της Δημοκρατίας, κυρίαρχο θέμα ήταν οι ρωσικοί πύραυλοι S-300 και το κατά πόσο θα έρχονταν ή όχι στην Κύπρο, με τον Γλαύκο Κληρίδη να υποστηρίζει ότι θα τους έφερνε στο νησί. Τελικά οι πύραυλοι αγοράσθηκαν, αλλά δεν έφθασαν ποτέ στην Κύπρο και κατέληξαν στην Κρήτη. 

Η πενταετία κύλησε με διαταραχές και εντός ΔΗΣΥ αλλά και γενικότερα στο εσωτερικό. Δημήτρης Συλλούρης και Πουργουρίδης, έκαναν δηλώσεις για σκάνδαλα τα οποία είχαν στα συρτάρια τους, σκάνδαλα που θα προκαλούσαν τριγμούς στο πολιτικό σκηνικό. 
Κάπως έτσι φτάνουμε στις εκλογές του 2003. 

Εκλογές 2003-Τάσσος Παπαδόπουλος 

Ο Τάσσος Παπαδόπουλος κερδίζει τις εκλογές με συνεργασία ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ και άλλων δυνάμεων που στήριξαν την σύμπραξη αυτή.

Βασικά θέματα συζήτησης το Κυπριακό και το Σχέδιο Ανάν, όπως επίσης και η εσωτερική διακυβέρνηση, η διαχείριση της Οικονομίας και η ανάδειξη σκανδάλων. Κυριότερο ρόλο διαδραμάτισε το ποιος θα μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερο το εθνικό μας ζήτημα, με τον Τάσσο Παπαδόπουλο να βγαίνει νικητής.

Εκλογές 2008-Δημήτρης Χριστόφιας
  
Όλα τα θέματα της εσωτερικής επικαιρότητας είχαν γιγαντωθεί. Ενώ έγινε μια πολύ συνετή διαχείριση των οικονομικών και των δημοσιονομικών του κράτους, ωστόσο οι εξελίξεις έφεραν τον πρώτο αριστερό πρόεδρο στο πηδάλιο του κράτους. Το γεγονός ότι ο Δημήτρης Χριστόφιας είχε κερδίσει την εκτίμηση τότε μεγάλης μερίδας του λαού της Κύπρου και δεν είχε ποτέ δοκιμαστεί ένας καθαρά αριστερός πρόεδρος στο πηδάλιο διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην τελική έκβαση των εκλογών. Μεγάλη εντύπωση προκάλεσε ότι δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο ο Τάσσος Παπαδόπουλος. Στον δεύτερο γύρο  επικράτησε ο Δημήτρης Χριστόφιας, με την στήριξη πλέον και του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ, συγκεντρώνοντας το 53,36% των ψήφων, έναντι 46,64% του Ιωάννη Κασουλίδη (ΔΗΣΥ). 

Εκλογές 2013-Νίκος Αναστασιάδης 

Στο μεσοδιάστημα η οικονομία λόγω παγκόσμιας κρίσης αλλά και κάποιων μη ορθών ενδεχομένως χειρισμών, κυρίως στον τομέα των τραπεζών αλλά και εν μέρει στο δημοσιονομικό κομμάτη, δεν ήταν στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Επίσης η έκρηξη στο Μαρί, ουσιαστικά καταδίκασε την διακυβέρνηση Χριστόφια και έφερε στην εξουσία τον Νίκο Αναστασιάδη ο οποίος τότε παρουσιάστηκε ως η επιλογή που θα μπορούσε να διαχειριστεί την κρίση και να λύσει το Κυπριακό. Βασικοί αντίπαλοί του ο Σταύρος Μαλάς και ο Γιώργος Λιλλήκας. Ο Σταύρος Μαλάς πέρασε στον δεύτερο γύρο, ωστόσο ο Νίκος Αναστασιάδης είναι αυτός που έπεισε τους πολίτες να τον εκλέξουν ως Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. 

Εκλογές 2018-Ποιος θα εκλεγεί; 

Στην προεκλογική περίοδο προς την 28η Ιανουαρίου τα θέματα που επικρατούν είναι το κούρεμα καταθέσεων, η οικονομία, οι εργασιακές συνθήκες, το ΓεΣΥ, τα προβλήματα των τραπεζών με τα Μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το Κυπριακό πλέον βρίσκεται σε μια εντελώς διαφορετική διάσταση, με τις πλευρές να έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις σε ζητήματα στρατηγικής, για το ποιος δηλαδή θα πρέπει να είναι ο τελικός στόχος. Αυτή η προεκλογική εκστρατεία έχει έντονο άρωμα σκανδάλων αλλά και κτυπημάτων κάτων από τη μέση μεταξύ των υποψηφίων. 

Νίκος Αναστασιάδης, Σταύρος Μαλάς, Νικόλας Παπαδόπουλος, Γιώργος Λιλλήκας και Χρίστος Χρίστου, οι βασικοί υποψήφιοι. Η κάλπη θα αναδείξει τον τελικό νικητή. 
 

 

ΔΗΜΟΦΙΛΗ